Ευτυχώς, δεν είμαστε πια σεξιστές

Βρείτε μας στο

Οι νέοι ιδιοκτήτες της Formula 1 ξεκόβουν οριστικά με την παράδοση του σπορ καταργώντας τα grid girls. Η F1 προτιμά να συντονιστεί με την τρέχουσα τάση της σταυροφορίας κατά του σεξισμού, παρά να διατηρήσει μια, έστω και άτακτη, νότα ομορφιάς στο θέαμα των Γκραν Πρι.

Σε ένα από τα πιο όμορφα ποιήματά του, ο Ντίνος Χριστιανόπουλος απευθύνει μια έκκληση, η οποία θα μπορούσε να έχει ως αποδέκτη οποιονδήποτε αποφασίζει ξαφνικά να «βάλει τάξη», εν ονόματι της ηθικής, του δικαίου, της ισότητας κ.λπ. Σε ό,τι τον αφορά, ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής κάνει το δικό του μικρό, πικρό μνημόσυνο στον χαμό ενός γραμματικού στοιχείου ως εξής: «μην καταργείτε την υπογεγραμμένη/ ιδίως κάτω από το ωμέγα/ είναι κρίμα να εκλείψει/ η πιο μικρή ασέλγεια/ του αλφαβήτου μας». Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς σε αυτό το λεκτικό κομψοτέχνημα, την πονηρή φαντασία, τη λεπτότητα της έκφρασης ή τον σαρκασμό; Από τα τρία διαλέγει ο καθείς και παίρνει ό,τι προαιρείται, υπάρχει όμως κάτι εξαιρετικά χρήσιμο στη σκέψη του Χριστιανόπουλου. Εφαρμόσιμο δε, όσο και εάν εκ πρώτης όψεως αυτό φαίνεται περίεργο, στη σημερινή Formula 1.

Τα «grid girls» προφανώς επιβεβαιώνουν τα σεξιστικά στερεότυπα και – επίσης προφανώς – βρίσκονται, όπως το έθεσαν (όσο πιο ψυχρά μπορούσαν) οι νέοι ιθύνοντες του σπορ, «σε πλήρη ασυμβατότητα με τις σύγχρονες κοινωνικές νόρμες». Οποιοσδήποτε μπορεί να διαφωνεί με την απόφαση των νέων αφεντικών της F1 να εκσυγχρονίσουν τη δημόσια εικόνα της, αρχίζοντας από την κατάργηση ενός παμπάλαιου «εθίμου», αυτού των «grid» ή «umbrella girls». Εξυπακούεται ότι ο αποκεφαλισμός των καλλονών που έκαναν παρέλαση λίγο πριν από την εκκίνηση δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από μια γελοία, εντελώς ασόβαρη κίνηση, η οποία ακρωτηριάζει τη λάμψη και τη γοητεία της Formula 1.

Το ότι η έξωσή τους από το σπορ γίνεται στο πλαίσιο της ιδεολογικής επιδημίας, του νεοπουριτανισμού και της αντι-σεξιστικής υστερίας που έχει ενσκήψει στην υφήλιο, δεν εξιλεώνει ούτε εξωραΐζει το αποτέλεσμα. Εξάλλου, από την αρχή της δεκαετίας του ’60, όταν και πρωτοεμφανίστηκαν με συστηματικό και οργανωμένο τρόπο, τα grid girls εξελίχθηκαν σε ένα από τα σήματα κατατεθέντα της F1 και των μηχανοκίνητων σπορ γενικότερα. Κατά καιρούς, χάρη σε καθ’ έξιν ερωτύλους οδηγούς όπως ο James Hunt, o Nelson Piquet, o Eddie Irvine κ.ά., οι – κατά κανόνα εκτυφλωτικά σέξι και ελκυστικές – «ζωντανές γλάστρες» ξέφυγαν από την ανωνυμία. Οι σύντομες ερωτικές ιστορίες ανάμεσα στους πιλότους – σταρ και τις καλλονές ήταν μέρος του φολκλόρ, με την παλιά συνταγή των αγώνων ταχύτητας σαν ένα κατεξοχήν ανδρικό σπορ. Ακόμη και η Adriane Galisteu, η τελευταία ερωμένη του Ayrton Senna, παρά την τραγική κατάληξη του ειδυλλίου της με τον tricampeão, βοήθησε στην ενίσχυση του στερεοτύπου για τα grid girls: Ότι είναι άσημα μοντέλα, νεαρές κοπέλες που, κραδαίνοντας σαν λάβαρο την πινακίδα με τον αριθμό συμμετοχής κάθε πιλότου στη σειρά εκκίνησης, στην ουσία κάνουν το πρώτο τους βήμα στην παγκόσμια δημοσιότητα.

Πέραν αυτών, η ίδια η παρουσία των grid girls στη Formula 1 ύστερα από τόσα χρόνια είχε χάσει το σεξιστικό της πρόσημο, καθώς τα κορίτσια ήταν, απλώς, μέρος της όλης γιορτής. Και γι’ αυτό υπήρχε ένα άρρητο ακαταλόγιστο στην προκλητικότητά τους, ακόμη και εάν κυκλοφορούσαν σχεδόν γυμνές ανάμεσα στα μονοθέσια. Ωστόσο, δεν πρέπει κάποιος να πέσει στην παγίδα να υποτιμήσει το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι, κατ’ ουσίαν, οι πολέμιοι των grid girls έχουν το δίκαιο με το μέρος τους. Είναι η ίδια παγίδα που ο Χριστιανόπουλος αποφεύγει, κατονομάζοντας την υπογεγραμμένη κάτω από το ωμέγα ανοιχτά σαν «ασέλγεια». Ναι, είναι ασέλγεια – αλλά είναι ωραία, αγαπημένη και ως «μικρή» όπως τη χαρακτηρίζει ο ποιητής, απολύτως χαριτωμένη. Αυτό ακριβώς είναι και τα grid girls: Μια μικρή πλην χαριτωμένη και άκακη, σχεδόν αθώα, επίδειξη σεξισμού. Ακόμη και οι φανατικές φεμινίστριες θα μπορούσαν να την ανεχθούν.

Το να απολυθούν τα grid girls ίσως είναι ένα βήμα προς την ηθική εξυγίανση του σπορ ως προς τον σεβασμό στην ισότητα των φύλων, τη γυναικεία αξιοπρέπεια κ.λπ. Παρ’ όλα αυτά, εφόσον δεν υπάρχει στον ορίζοντα η γυναίκα εκείνη που θα μπορούσε να διεκδικήσει θέση οδηγού, με πλήρη αγωνιστικά καθήκοντα και όχι σαν περιστασιακή ατραξιόν για λόγους δημοσίων σχέσεων, η Formula 1 θα παραμένει ανδροκρατούμενη. Και ελλείψει grid girls, πολύ λιγότερο σέξι.