Σε ένα… παράλληλο σύμπαν, στο οποίο η Lancia θα πρωταγωνιστούσε, φέτος θα βλέπαμε ειδικές εκδόσεις από την ιταλική μάρκα για τα μοντέλα της, προκειμένου να γιορτάσει τα 50 χρόνια… σχέσης με τη Fiat. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική, καθώς κανείς δεν γιορτάζει στην Ιταλία την 50ή επέτειο της Lancia στην αγκαλιά της Fiat και του ομίλου FCA πλέον.
Η Lancia ιδρύθηκε το 1906 από τον πιλότο, μηχανικό και οδηγό αγώνων Vincenzo Lancia στο Τορίνο της Ιταλίας. Το πρώτο αυτοκίνητό της άρχισε να παράγεται το 1907. Αυτό ήταν το Tipo 51 ή 12 HP (που αργότερα ονομάστηκε Alfa). Είχε ένα μικρό τετρακύλινδρο κινητήρα με ισχύ 28 ίππων.
Η Lancia εισήγαγε διάφορες τεχνολογικές καινοτομίες σε αυτοκίνητα παραγωγής, με το πρώτο αυτοφερόμενο πλαίσιο και την ανεξάρτητη εμπρός ανάρτηση (στην Lambda του 1922), το πρώτο ηλεκτρικό κύκλωμα και την πρώτη μετάδοση πέντε ταχυτήτων (στην Ardea του 1948) να είναι μερικές από αυτές.
Όταν ο Vincenzo Lancia πέθανε το 1937, ο γιος του Gianni ανέλαβε. Στη δεκαετία του 1950, η Lancia είχε ένα σύντομο και… άτυχο πέρασμα από την Formula 1. Η μάρκα συμμετείχε στα πρωταθλήματα του 1954 και του 1955 με το D50, αλλά εγκατέλειψε τον Μάιο του 1955 αφού ο κορυφαίος πιλότος και προηγούμενος παγκόσμιος πρωταθλητής Alberto Ascari σκοτώθηκε δοκιμάζοντας μία Ferrari στη Monza.
Η περιπέτεια της F1 στοίχισε στον ισολογισμό της μάρκας. Παρά την δημιουργία εμβληματικών αυτοκινήτων όπως η coupe και spider Aurelia αλλά και το πολυτελές sedan και coupe Flaminia, οι απώλειες της Lancia συσσωρεύτηκαν και ο Gianni Lancia πούλησε την εταιρεία στην οικογένεια Pesenti το 1956.
Η οικογένεια Pesenti ξεκίνησε την εμπλοκή στα Ράλι με επιτυχία, χάρη στην Fulvia Coupe, αλλά αποφάσισε να πουλήσει εν τέλει τη Lancia στη Fiat το 1969 επειδή δεν είχε τους πόρους για τις επενδύσεις που απαιτούνταν προκειμένου να συμβαδίσει η μάρκα με τον αυξανόμενο ανταγωνισμό.
Η συμμετοχή της Lancia στο παγκόσμιο πρωτάθλημα Ράλι διήρκεσε μέχρι το 1992. Κέρδισε δεκαπέντε τίτλους του Παγκοσμίου Πρωταθλήματος Ράλι με αυτοκίνητα όπως η Fulvia Coupe στη δεκαετία του 1960, η Stratos στη δεκαετία του 1970 και η Delta μεταξύ της δεκαετίας του 1980 και της δεκαετίας του 1990.
Η παραγωγή των επιβατικών αυτοκινήτων της Lancia αυξήθηκε στη δεκαετία του 1980 και του 1990 με την παραγωγή των Delta και Thema να φτάνει τις 178.674 μονάδες το 1977. Την εποχή εκείνη παράλληλα, το Ypsilon ήταν μακράν το πιο δημοφιλές μοντέλο της μάρκας με 145.500 πωλήσεις το 1998.
Η παραγωγή της Lancia στην Ιταλία σταμάτησε το 2014. Το σημερινό Ypsilon κατασκευάζεται στο εργοστάσιο της Fiat στο Tychy της Πολωνίας.
