Ερμιονίδα: Κοσμοπολίτικη απόδραση

Μπορεί να έχουμε αφήσει το καλοκαίρι πίσω μας, όμως οι ηλιόλουστες φθινοπωρινές ημέρες προσφέρονται για αποδράσεις σε περιοχές που δεν απέχουν πολύ από μεγάλα αστικά κέντρα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Δήμου Ερμιονίδας.

Βρείτε μας στο

Η καλοκαιρινή περίοδος πέρασε στο παρελθόν, όμως αυτό δε σημαίνει ότι σταματούν οι ευκαιρίες για μικρότερης ή μεγαλύτερης διάρκειας εκδρομές. Εκδρομές που θα βοηθήσουν το σώμα να ξεκουραστεί και το νου να ξεφύγει, έστω και για μικρό χρονικό διάστημα, από το άγχος της καθημερινότητας. Μια τέτοια περίπτωση είναι ο Δήμος Ερμιονίδας, που βρίσκεται σε χερσόνησο της Βορειοανατολικής Πελοποννήσου στη Νότια Αργολίδα, απέχοντας περίπου 2,5 ώρες από την Αθήνα και είναι προσβάσιμη τόσο από στεριά όσο και από θάλασσα. Ο Δήμος Ερμιονίδας, συστάθηκε ως τέτοιος με βάση το Σχέδιο Καλλικράτης του 2010 και αποτελείται από τις Δημοτικές Ενότητες Κρανιδίου και Ερμιόνης, ενώ σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, περιλαμβάνει τα Διαμερίσματα Ερμιόνης, Κρανιδίου, Πόρτο Χελίου, Κοιλάδας, Διδύμων, Ηλιοκάστρου, Θερμησίας, Φούρνων και αριθμεί 14.901 κατοίκους.

Οι φυσικοί κόλποι της χερσονήσου, σε συνδυασμό με την εγγύτητά του στην Αθήνα, το Ναύπλιο, την Κόρινθο και τα νησιά Πόρος, Σπέτσες και Ύδρα, τον καθιστούν σε ιδεατό προορισμό για κάθε είδους τουρίστα. Λόγω του καλού κλίματος, του εύρους επιλογών πρόσβασης, του γεωγραφικού της ανάγλυφου το οποίο δημιουργεί πολλά λιμάνια και παραλίες που σπάνια έχουν κύμα, της δυνατότητας κοντινών εξορμήσεων σε δημοφιλείς προορισμούς όπως τα νησιά Πόρος, Σπέτσες, Ύδρα, η Επίδαυρος με το περίφημο Αρχαίο Θέατρο, το Ναύπλιο ή οι Μυκήνες, η περιοχή της Ερμιονίδας έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα σε τουριστικό επίπεδο, με εκτεταμένες επενδύσεις σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, εστιατόρια, ταβέρνες κλπ. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, ότι θεωρείται ευρέως ως ένας από τους πιο διαδεδομένους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, εφόσον πρόκειται για περιοχή που βρίσκεται στο ηπειρωτικό και όχι στο νησιωτικό κομμάτι της Ελλάδας. Σημειώνουμε πάντως, ότι ένα στοιχείο που κάνει την περιοχή να ξεχωρίζει, είναι ο συνδυασμός θάλασσας και πεύκου, που δε συναντά κάποιος πολύ συχνά και βέβαια, θυμίζει ιδιαίτερα τη φύση των όμορφων νησιών του Αργοσαρωνικού.

Με ιστορία… αιώνων
Ο Δήμος Ερμιονίδας μπορεί να ονομάζεται έτσι μόλις τα τελευταία 5 χρόνια, όμως η Επαρχία Ερμιονίδας έχει μεγάλη ιστορία, όπως άλλωστε και όλη η γύρω περιοχή. Η εμφάνισή της στην ιστορία γίνεται κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, ενώ στα τέλη του 18ου αιώνα ανεξαρτητοποιήθηκε από το βιλαέτι του Ναυπλίου, με τη διαίρεση αυτή να ισχύει μέχρι και την αρχή της απελευθέρωσης από τους Τούρκους. Η Επαρχία Ερμιονίδας καταργήθηκε ως τέτοια το 1997, όταν με βάση το Σχέδιο “Καποδίστριας” δημιουργήθηκαν οι Δήμοι Κρανιδίου και Ερμιόνης, για να κλείσει ο κύκλος με το Σχέδιο “Καλλικράτης” το 2010. Εν έτει 2015, ο Δήμος Ερμιονίδας κινείται σε τουριστικούς ρυθμούς και οι σημαντικότερες υποδομές του αφορούν ακριβώς αυτόν τον τομέα. Σε μια έκταση περίπου 420 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που είναι ως επί το πλείστον πεδινή ή σε χαμηλό υψόμετρο, η δυτική Ερμιονίδα βρέχεται από τα νερά του Αργολικού κόλπου και η νότια, από εκείνα του Μυρτώου πελάγους. Οι πόλεις που ξεχωρίζουν, είναι η όμορφη Ερμιόνη, το γραφικό Κρανίδι και το τουριστικό Πόρτο Χέλι, δημοφιλής προορισμός κάθε καλοκαίρι για ανθρώπους κάθε κοινωνικής τάξης.

Ερμιόνη
Κατά τη γνώμη μας, το ομορφότερο μέρος της Ερμιονίδας. Πρόκειται για μια παραλιακή κωμόπολη στις νοτιοανατολικές ακτές της Αργολίδας, που βρέχεται μάλιστα από δύο πλευρές. Η κύρια πηγή εσόδων των 2.505 κατοίκων της είναι ο τουρισμός και δευτερευόντως, η γεωργία και η αλιεία. Διαθέτει υποδομές πάσης φύσεως, ενώ φιλοξενεί ιδιωτικά σκάφη σε δύο Λιμάνια. Το πρώτο βρίσκεται μέσα στον Κόλπο που συναντά κανείς μόλις εισέλθει στην Ερμιόνη, ενώ το δεύτερο βρίσκεται στην Ανατολική πλευρά της. Η Ερμιόνη έκανε την εμφάνισή της στις ιστορικές καταγραφές ήδη από την εποχή του Ομήρου, ενώ σύμφωνα με τις πληροφορίες ιδρύθηκε με την κάθοδο των πρώτων ελληνικών φύλων. Όταν οι Δωριείς κατέλαβαν την Αργολίδα, οι Αργείοι κατέλαβαν την Ερμιόνη και οι γηγενείς κάτοικοι της πόλης, μετέβησαν στο επίνειό της, που ήταν η πόλη Αλιείς, η οποία σύμφωνα με τις μελέτες βρισκόταν περίπου εκεί που είναι σήμερα το Πόρτο Χέλι.

Η παραθαλάσσια τοποθεσία της Ερμιόνης, την έκανε “περιζήτητη” για τους κάθε λογής κατακτητές, οπότε στην πορεία της ιστορίας δέχθηκε ποικίλες επιδρομές, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται και οι πειρατικές. Πάντως, σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας εκεί παρουσιάζονταν αξιόλογη πολιτιστική δραστηριότητα, κάτι που φαίνεται ακόμη και σήμερα. Ακολουθώντας τον περιμετρικό δρόμο της πόλης και τελειώνοντας το πρώτο κομμάτι δίπλα στο λιμάνι, υπάρχει ένα δάσος που όλοι συνηθίζουν να κάνουν τη βόλτα τους. Εκεί, σύμφωνα με τις μαρτυρίες βρίσκονται ακόμη και σήμερα υπολείμματα από αρχαία, στοιχείο που, με δεδομένο το γεγονός πως το πευκόφυτο δασάκι βρίσκεται ουσιαστικά εντός της πόλης, στην άκρη του ακρωτηρίου και δίπλα στη θάλασσα, προσδίδει μια σπάνιας μορφής διαφορετικότητα στον συγκεκριμένο περίπατο.

Η Ερμιόνη θυμίζει πολύ σε επίπεδο γραφικότητας αλλά και υποδομών, όμορφα ελληνικά νησιά κυρίως του Αργοσαρωνικού, ενώ σε τουριστικό επίπεδο διαθέτει όλες τις απαραίτητες υποδομές, όπως ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και βέβαια, μεγάλη ποικιλία σε καλής ποιότητας εστιατόρια και ταβέρνες, με τα ψαρικά να έχουν φυσικά την τιμητική τους. Ένας περίπατος, τόσο στη δασική έκταση που προαναφέραμε, όσο και στις προβλήτες, είναι βέβαιο πως θα ανανεώσει τα κύτταρα και του πλέον ταλαιπωρημένου ταξιδιώτη.

Κρανίδι
Πρόκειται για αμφιθεατρική κωμόπολη που βρίσκεται στο μέσο της απόστασης μεταξύ της Ερμιόνης και του Πόρτο Χελίου, απέχοντας περίπου 180 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 50 από το Ναύπλιο. Η ιστορία της είναι επίσης σημαντική, αφού εμφανίζεται γραπτώς για πρώτη φορά σε χρυσόβουλο του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου (1259-1332), ως δωρεά στον Θεόδωρο Νομικόπουλο για τις υπηρεσίες του. Έπειτα, εμφανίζεται στην ιστορία περί το 1530, όταν και εποικίσθηκε από Αρβανίτες οι οποίοι μετακινούνταν νότια για να προστατευτούν από τους Τούρκους. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας είχε την ονομασία “Κάτω Νεχαγιέ” και έπαιξε ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην Επανάσταση, αφού πολλοί Κρανιδιώτες είχαν ενεργό ρόλο σε αυτή, μεταξύ των οποίων ξεχωρίζει η μορφή του Ηγούμενου της Μονής Ζωοδόχου Πηγής Κοιλάδας, Αρχιμανδρίτη Αρσένιου Κρέστα (Παπαρσένης), που έχασε τη ζωή του στα Δερβενάκια.

Η κωμόπολη διαθέτει πολλές εκκλησίες και μοναστήρια με ιστορικό, πέραν του θρησκευτικού, ενδιαφέρον ενώ αξιοπρόσεκτη είναι η αρχιτεκτονική, καθώς το παραδοσιακό ύφος τόσο των κτιρίων όσο και της δομής της, έχει διατηρηθεί μέχρι σήμερα. Σε αυτό το πλαίσιο, ξεχωρίζουν το Δημαρχείο και η Βιβλιοθήκη, οι 5 μεγάλες εκκλησίες του 19ου αιώνα, το καλντερίμι, οι ανεμόμυλοι και τα λιοτρίβια με τις μεγάλες πέτρες, που μας μεταφέρουν νοητά σε περασμένους αιώνες. Το Κρανίδι, είναι έτσι χτισμένο ώστε να προστατεύεται από επιδρομές, καθώς βρίσκεται μέσα σε μικρού μεγέθους ορεινούς όγκους, ενώ στην πόλη ήταν πάντα διαδεδομένα το εμπόριο και η ναυτιλία. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, το γεγονός πως οι Κρανιδιώτες είχαν συνάψει εμπορικές σχέσεις με άλλες αναπτυγμένες περιοχές της εποχής όπως οι Σπέτσες, ενώ αξίζει να τονίσουμε πως το Κρανίδι άκμασε ιδιαίτερα κατά την περίοδο 1840-1890, όταν η ναυτιλία με ιστιοφόρα πλοία βρισκόταν στα καλύτερά της, προτού υποστεί καίριο πλήγμα από τον ανταγωνισμό των ατμόπλοιων. Σήμερα, οι 4.006 κάτοικοι (με βάση την απογραφή του 2011) ασχολούνται κυρίως με τον τουρισμό και την αλιεία. Σε κάθε περίπτωση, η επίσκεψη στο Δήμο Ερμιονίδας δίχως “γνωριμία” με την αμφιθεατρική και παραδοσιακή κωμόπολη του Κρανιδίου, συνιστά σημαντικό λάθος από την πλευρά του ταξιδιώτη…

Πόρτο Χέλι
Αν η Ερμιόνη διακρίνεται για την ομορφιά της, το Πόρτο Χέλι των 2.000 κατοίκων είναι ένας κλασικός τουριστικός προορισμός, που προσελκύει από ξένες διασημότητες μέχρι απλές οικογένειες, που το επιλέγουν για την ξεκούραση ή τις εξορμήσεις τους. Η παραθαλάσσια τοποθεσία του, σε φυσικό λιμάνι δίπλα στα απομεινάρια των αρχαίων Αλιέων και σε απόσταση 85 χιλιομέτρων περίπου από το Ναύπλιο, είναι ένας από τους διαδεδομένους προορισμούς διακοπών όχι μόνο για την Αργολίδα, αλλά για ολόκληρη την Πελοπόννησο. Το μεγάλης χωρητικότητας λιμάνι, αποτελεί ιδιαίτερα φιλόξενο περιβάλλον για ιδιόκτητα θαλάσσια σκάφη, που αράζουν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, συνθέτοντας ένα όμορφο πολύχρωμο σκηνικό, στα καταγάλανα και ήρεμα νερά του.

Το λιμάνι της κωμόπολης, υποδέχεται τα δρομολόγια των πλοίων από τον Πειραιά, ενώ με βάση αυτό υπάρχουν και δρομολόγια πλοιαρίων για τα νησιά του Αργοσαρωνικού, καθώς επίσης και για τα παράλια του Τυρού και του Λεωνιδίου, που βρίσκονται ακριβώς απέναντι. Φυσικά, οι παραθεριστές στο Πόρτο Χέλι έχουν πολλές επιλογές για μπάνιο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, με γνωστές παραλίες σε πολύ κοντινή απόσταση όπως αυτές της Χηνίτσας, της Βερβερόντας, της Κόστας ή της Κορακιάς. Αν δεν είστε χειμερινοί κολυμβητές ή αν η περίοδος που διαβάζετε αυτές τις γραμμές σας φαίνεται λίγο άκαιρη για θαλασσινό μπάνιο, δεν υπάρχει κανένας λόγος να απορρίψετε μια βόλτα στην περιοχή που σας περιγράφουμε, αφού και στο Πόρτο Χέλι τα μπαρ στο Λιμάνι και γενικά οι βόλτες στο μεγάλο λιμάνι, με τη μυρωδιά του ιωδίου από το θαλασσινό νερό, αποτελούν αρκετή αιτιολογία για μια τέτοια διαδρομή.

Κοιλάδα
Πέραν των περιοχών που προαναφέρθηκαν, αξίζει να αναφέρουμε την Κοιλάδα. Πρόκειται για οικισμό που βρίσκεται στην κοιλάδα δυτικά του Κρανιδίου και είναι χτισμένος κοντά στην αρχαία Μάσσητα. Το ναυπηγείο για ξύλινα ψαροκάικα είναι φημισμένο, αφού πρόκειται για ένα από τα 3, που έχουν απομείνει στην Ερμιονίδα. Όμως, η Κοιλάδα είναι γνωστή κυρίως για το σπήλαιο Φράγχθι, που βρίσκεται απέναντι από τον οικισμό και σύμφωνα με έρευνες που έγιναν, κατοικήθηκε κατά την Ανώτερη Παλαιολιθική Περίοδο, που με βάση τους επιστήμονες χρονολογείται στα 40000-10000 π.Χ. Αν μη τι άλλο, πρόκειται για κάτι εντυπωσιακό, πολλώ δε μάλλον που το σπήλαιο φιλοξένησε μετακινούμενους κυνηγούς και ψαράδες κατά τη Μεσολιθική περίοδο (9000-7000 π.Χ.) και στη συνέχεια, κατά την Νεολιθική περίοδο (7000-3000 π.Χ.) αποτέλεσε τον πόλο για δημιουργία ολόκληρου οικισμού, που ονομάστηκε Παραλία και πλέον βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Πρόσβαση
Οι πιο διαδεδομένες μορφές πρόσβασης είναι η οδική και η ακτοπλοϊκή. Οδικώς, η χερσόνησος που βρίσκεται ο Δήμος Ερμιονίδας απέχει περίπου 170 χιλιόμετρα και 2,5 ώρες από την Αθήνα, περί τη 1,5 ώρα από την Κόρινθο και τη μία ώρα από το Ναύπλιο. Η πιο διαδεδομένη πρόσβαση είναι μέσω Επιδαύρου, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες βελτίωσης του οδικού δικτύου που συνδέει το Ναύπλιο με το Κρανίδι. Όσον αφορά στην ακτοπλοϊκή πρόσβαση, υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στον Πειραιά και στο Πόρτο Χέλι, με τη διαδρομή να διαρκεί από 2,5 έως 4 ώρες, ανάλογα με τον αριθμό των ενδιάμεσων προορισμών που θα γίνει στάση. Μια άλλη δημοφιλής ακτοπλοϊκή μορφή πρόσβασης, είναι αυτή των ιδιόκτητων σκαφών, αφού ιδιαίτερα στο Πόρτο Χέλι και στην Ερμιόνη σταθμεύουν πολλά μεγαλύτερου ή μικρότερου μεγέθους τέτοια σκάφη, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.

Το γνωρίζατε;
Σύμφωνα με τον Όμηρο, η Ερμιόνη έλαβε μέρος στον Τρωικό πόλεμο, με το στρατό του Άργους!

mm
Γεννήθηκε το 1985 στην Αθήνα. Σπούδασε Φιλοσοφία και Ιστορία Επιστημών στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έκανε μεταπτυχιακό στην "Ιστορία και Φιλοσοφία Επιστημών και Τεχνολογίας" (Πανεπιστήμιο Αθηνών και Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο) και ολοκλήρωσε τις σπουδές του με MA στις Ευρωπαϊκές Σπουδές Κοινωνίας, Επιστήμης και Τεχνολογίας (ESST). Από το 2004, έχει συνεργαστεί με περιοδικά και ιστοσελίδες αυτοκινήτου ως συντάκτης, ενώ ήταν μέλος του Γραφείου Τύπου του Ράλι Ακρόπολις από το 2004 έως το 2017. Εντάχθηκε στη δημοσιογραφική ομάδα της εκπομπής και του TractioN Magazine το 2013.

E-mail: ndouzinas@traction.gr