Η πολυτέλεια ενός αυτοκινήτου σήμερα δεν είναι ίδια από αυτήν πριν από δύο δεκαετίες που ξεκίνησα να κάνω την δουλειά αυτή. Πόσο μάλλον πριν από τρεις ή και τέσσερις δεκαετίες, καθώς από τότε μέχρι σήμερα τα αυτοκίνητα έχουν κάνει τεχνολογικά άλματα προόδου, ευνοούμενα προφανώς και από την παράλληλη εξέλιξη της τεχνολογίας.
Τα άλματα προς τα εμπρός που έκανε η τεχνολογία τις τελευταίες δύο δεκαετίες μας έφεραν πιο κοντά, κυριολεκτικά, στις οθόνες. Έτσι, πλέον έχουμε μία οθόνη για κάθε έκφανση της καθημερινότητάς μας. Είτε είναι στην τηλεόραση του σπιτιού μας, είτε στο χέρι και στο κινητό μας, είτε στον υπολογιστή της δουλειάς μας, είτε στο αυτοκίνητο! Ναι, πλέον, έχουμε και μία οθόνη (τουλάχιστον) στο αυτοκίνητο και όσο και αν κάποτε αυτό θα φάνταζε επικίνδυνο, πλέον είναι κανόνας. Και μάλιστα όσο πιο μεγάλη είναι τόσο πιο πολυτελές θεωρείται και το εσωτερικό.
Σχεδόν κάθε καθημερινή δραστηριότητα του σύγχρονου ανθρώπου, από τη δουλειά, τα ψώνια και στη συνέχεια τη διασκέδαση περιλαμβάνει μια οθόνη, επομένως και το αυτοκίνητο/η οδήγηση δεν θα μπορούσε να είναι εξαίρεση. Μάλιστα οι μάρκες με πιο ακριβές επιλογές στην γκάμα των μοντέλων τους τοποθετούν στα αυτοκίνητα, ειδικά της μεγαλύτερης κατηγορίας, όλο και μεγαλύτερες οθόνες!
Από πότε όμως αυτές οι μεγάλες οθόνες με κορυφαία γραφικά είναι δείγμα πολυτέλειας στον κόσμο της αυτοκινητοβιομηχανίας; Η απάντηση είναι από όταν το αγοραστικό κοινό άρχισε να ανταποκρίνεται σε αυτές θετικά και να τις… αναζητά. Το λένε και οι έρευνες, το βλέπω και εγώ διαρκώς από γνωστούς που μπαίνουν στα αυτοκίνητα δοκιμής. Όσο πιο μεγάλη η οθόνη στο εσωτερικό του αυτοκινήτου, τόσο πιο μεγάλος ο θαυμασμός των επιβατών! Κάτι που έχει σχολιάσει ακόμη και ο πρόεδρος της Alfa Romeo Jean-Philippe Imparato, λέγοντας “δεν πουλάμε i-Pad με αυτοκίνητο γύρω του”.
Όμως μας διαφεύγει κάτι. Και αυτό είναι το ότι οι οθόνες αφής σχεδιάστηκαν για να αράζεις στον καναπέ σου και να ψυχαγωγήσε ή για να κάνεις την δουλειά σου. Όχι για να ελέγχεις ένα αυτοκίνητο ενώ οδηγείς… Στο αυτοκίνητο η αίσθηση της αφής παίζει σημαντικό ρόλο και η αφαίρεση φυσικών διακοπτών ουσιαστικά αφαιρεί και μεγάλο μέρος από τον έλεγχο που είχε ο οδηγός στις επιμέρους λειτουργίες του αυτοκινήτου, χωρίς να παίρνει το βλέμμα του από τον δρόμο, μέσω φυσικών διακοπτών.
Πλέον, με την οθόνη αφής πρέπει πάρεις το βλέμμα σου από τον δρόμο για να δεις σε ποιο σημείο ακριβώς θα αγγίξεις την οθόνη, για να ρυθμίσεις ακόμη και την θερμοκρασία του κλιματισμού ή να αλλάξεις έναν σταθμό στο ραδιόφωνο ή ένα τραγούδι στο σύστημα πολυμέσων (διαδικασία που γίνεται ακόμη πιο δύσκολη αν υπάρχουν ανωμαλίες στο οδόστρωμα). Κάτι που κάποτε έκανες απλώς αγγίζοντας τον ανάλογο φυσικό διακόπτη, την θέση και το σχήμα του οποίου είχες απομνημονεύσει και έτσι δεν χρειαζόταν να πάρεις το βλέμμα σου από τον δρόμο. Μάλιστα πολλές φορές απαιτείται να μπεις σε υπομενού για να επιλέξεις λειτουργίες που παλιότερα ήταν προσβάσιμες μόνο με φυσικούς διακόπτες άμεσα και εύκολα και κυρίως χωρίς να πάρεις το βλέμμα σου από τον δρόμο. Και σαν να μην έφτανε αυτό έχουμε δει και αυτοκίνητο με πάνελ αφής για τον έλεγχο των ηλεκτρικών παραθύρων. Ακούγεται ωραίο και είναι high tech σίγουρα. Εργονομικό πάντως δεν είναι, καθώς πρέπει να κοιτάξεις πιο… παράθυρο έχεις επιλέξει να ελέγξεις (οδηγού/συνοδηγού/πίσω επιβατών). Αυτό που δεν απαιτεί όμως είναι τέσσερις φυσικούς και εργονομικούς, αλλά με αυξημένο κόστος παραγωγής, διακόπτες!
Και που πήγε η εργονομία;
Κάποτε στις παρουσιάσεις νέων μοντέλων οι υπεύθυνοι σχεδιασμού των εταιρειών μας ανέλυαν τις ώρες που ξοδεύτηκαν για τον σχεδιασμό της καμπίνας, των κουμπιών και την αίσθηση που αυτά έχουν προκειμένου να είναι εργονομικά. Πλέον, αυτά όλα έχουν πάει περίπατο… Προφανώς λοιπόν όλο αυτό έγινε και για κάποιον άλλο λόγο, πέραν των “ορέξεων” των καταναλωτών. Αυτός είναι το κόστος. Κοστίζει πολύ λιγότερο στον εκάστοτε κατασκευαστή μια οθόνη αφής. Δεν χρειάζεται πλέον σχεδιασμός για κουμπιά/διακόπτες και για την σωστή εργονομική τους θέση ή τον νυχτερινό φωτισμό τους. Παίρνεις απλώς μία οθόνη, την βάζεις στο κέντρο του ταμπλό και… έτοιμο το high tech εσωτερικό! Το ίδιο ισχύει και για τον πίνακα οργάνων, ο οποίος κοστίζει πολύ λιγότερο αν είναι ψηφιακή οθόνη πληροφοριών αντί για αναλογικά όργανα. Αλλά εδώ θα πω πως συντάσσομαι με την επιλογή των εταιρειών. Είναι καλό να υπάρχει ψηφιακή οθόνη πληροφοριών, αντί για πίνακας οργάνων, καθώς μπορείς να την διαμορφώσεις αναλόγως αναγκών (παραμετροποίηση ξεχωριστά για κάθε οδηγό), ενώ παρέχει περισσότερες ενδείξεις, ακόμη και από τον πληρέστερο πίνακα οργάνων. Και τέλος, δεν χρειάζεται να την ελέγξεις μέσω αφής. Το μόνο που χρειάζεται είναι να είναι ευκρινής και ορατή κάτω από όλες τις συνθήκες φωτισμού, χωρίς περιττές αντανακλάσεις.
Εν κατακλείδι, ξεχάσαμε τους όμορφα διαμορφωμένους εσωτερικούς χώρους των αυτοκινήτων. Το εκλεκτό δέρμα και τα εξαιρετικά υλικά που διεγείρουν τις αισθήσεις έδωσαν τη θέση τους σε οθόνες και φωνητικές εντολές! Η οθόνη είναι πλέον ο πρωταγωνιστής και μαγνητίζει τα βλέμματα στην καμπίνα των αυτοκινήτων, αλλά νιώθω ότι αυτός δεν είναι ο σωστός δρόμος αλλά το… βολικό λάθος (και εξήγησα πιο πάνω το γιατί).
Μην με παρεξηγείτε, είμαι υπέρ της τεχνολογίας που κάνει τη ζωή μας πιο εύκολη και το πιο σημαντικό, ασφαλέστερη πίσω από το τιμόνι. Και προφανώς με όλες τις λειτουργίες που συγκεντρώνουν πλέον τα σύγχρονα αυτοκίνητα δεν θα έφταναν όλα τα… κουμπιά του κόσμου για τον χειρισμό τους. Όμως νιώθω πως η αυτοκινητοβιομηχανία πρέπει να επενδύσει σε νέους τρόπους ελέγχου των αυτοκινήτων και όχι στις οθόνες αφής που κατακλύζουν το εσωτερικό αυτοκινήτου κάθε κατηγορίας (δείτε εδώ την σχετική έρευνα τα ευρήματα της οποίας είναι ενδεικτικά της κατάστασης). Περιμένω λοιπόν να δω σύντομα εξελιγμένες φωνητικές εντολές που να αναγνωρίζουν και την ελληνική γλώσσα και σε δεύτερο χρόνο εφαρμογές BCI (Brain Computer Interface) στα πολυτελή μοντέλα της επόμενης γενιάς, κάτι που μας έχει δείξει και ο Κώστας Στεφανής εδώ, που την επόμενη δεκαετία θα βρουν τον δρόμο τους και σε μοντέλα μικρότερων κατηγοριών
