Οι… γρήγοροι του ζωικού βασιλείου: Ρεκόρ που σαγηνεύουν

Για τον άνθρωπο η συζήτηση για τα ρεκόρ ταχύτητας αναπτύσσεται γύρω από τις κατασκευές που έχει δημιουργήσει. Η φύση όμως, έχει και αυτή τα ρεκόρ της!

Βρείτε μας στο

Ποιο είναι το ταχύτερο έμβιο ον στη Γη; Το ταχύτερο στη στεριά; Στη θάλασσα και τον αέρα; Σε αναλογία με το μέγεθός του, το μήκος του ή το βάρος του; Ενδιαφέροντα θέματα για το ράφι των «όχι και τόσο χρήσιμων» γνώσεων, ωστόσο απολαυστικών που ενίοτε σοκάρουν.

Απόλυτος άρχοντας της ταχύτητας στο ζωικό βασίλειο είναι ένα πτηνό. Το γεράκι Πετρίτης, που ούτε λίγο ούτε πολύ έχει καταγραφεί να αναπτύσσει ταχύτητα 389 χλμ./ώρα σε κάθετη εφόρμηση. Αυτό καθιστά τον Πετρίτη το ταχύτερο εναέριο ον, το ταχύτερο ον σε πτήση, το ταχύτερο πτηνό και συνολικά το ταχύτερο μέλος του ζωικού βασιλείου.

Όπως αντιλαμβανόμαστε, όταν οι άνθρωποι πιάνουν συζήτηση για ρεκόρ, οι επιμέρους κατηγορίες δημιουργούνται αυτόματα και με μεγάλη ακρίβεια… Ο μεγαλοπρεπής Πετρίτης υπάρχει σε όλες τις χερσαίες περιοχές του πλανήτη, εκτός από τις ερήμους και τις παγωμένες εκτάσεις γύρω από τους πόλους της Γης. Για να κυνηγήσει πετά σε μεγάλο υψόμετρο και με την εκπληκτική του όραση εντοπίζει τον στόχο. Όταν συμβεί αυτό, μπαίνει σε κάθετη εφόρμηση που ξεπερνά συνήθως τα 320 χλμ./ώρα, μέχρι το ρεκόρ που έχει καταγραφεί. Σε αυτές τις ταχύτητες, η είσοδος αέρα από τη μύτη θα μπορούσε να διαλύσει τον οργανισμό του, όμως η φύση έχει φροντίσει γι’ αυτό. Ένα μικρό οστό δημιουργεί έναν σπειροειδή λαβύρινθο στα ρουθούνια του, που εκτρέπει τα δυνατά κύματα αέρα και επιτρέπει την ελεγχόμενη αναπνοή με ταχύτητες άνω των 320 χλμ./ώρα. Καθώς το μέγεθος φτάνει τα 58 εκατοστά, μια απλή αναγωγή δείχνει ότι καλύπτει 186 μήκη του σώματός του ανά δευτερόλεπτο. Με αναγωγή στα ανθρώπινα μέτρα, είναι σαν να μπορούσε το ανθρώπινο είδος να αναπτύξει με τα πόδια του ταχύτητα 612 χλμ./ώρα! Θα είχαμε λύσει το κυκλοφοριακό πρόβλημα…

Σύντροφος στο βάθρο των ταχύτερων όντων του πλανήτη και συναθλητής του γερακιού Πετρίτης είναι ο αετός, που έχει τελική 320 χλμ./ώρα. Τα πιάνει επίσης σε κάθετη εφόρμηση και λόγω μεγέθους η αναλογία με τις διαστάσεις του φτάνει στα μισά σχεδόν του Πετρίτη, με έως 87 μήκη ανά δευτερόλεπτο.

Στην τρίτη θέση του βάθρου της γενικής κατάταξης βρίσκεται ένα ακόμη πτηνό, το πετροχελίδονο Hirundapus caudacutus. Μικρόσωμο αρκετά, μια και το μήκος του δεν ξεπερνά τα 20 εκατοστά και το βάρος τα 115 γραμμάρια, έχει τελική ταχύτητα 169 χλμ./ώρα, αλλά και ένα δικό του ρεκόρ, ισάξιο μ’ εκείνο του Πετρίτη! Πρόκειται για το ταχύτερο έμβιο ον σε ταχύτητα αναπτυσσόμενη σε οριζόντια κίνηση – και όχι σε κάθετη εφόρμηση όπως των δύο πρώτων. Δεν του αρέσει να κάθεται στο έδαφος και περνά τον περισσότερο χρόνο του στον αέρα, αποσπώντας ένα ακόμη ειδικό βραβείο, αυτό της μεγαλύτερης σε διάρκεια παραμονής στον αέρα, έναντι οποιουδήποτε άλλου ιπτάμενου όντος. Μπορεί να πετά συνεχώς μέχρι και εννέα μήνες σε έναν χρόνο, δηλαδή 18 ώρες την ημέρα! Κι αφού πετά συνέχεια, τσιμπολογάει διαρκώς μικρά, ιπτάμενα έντομα, όπως σκαθάρια, μύγες, μέλισσες και σκώρους. Συνηθίζει ακόμη και να κοιμάται όταν πετά με ειδικά συστήματα ώστε να μην στροβιλίζεται, ενώ καταφέρνει να παραμένει στην επικράτειά του χωρίς να παρασύρεται από τον άνεμο!

Πριν κατέβουμε στην κατάταξη των ταχύτερων για να αφήσουμε τα πτηνά που εύλογα κυριαρχούν, αξίζει τον κόπο η αναφορά σε δύο ακόμη πτηνά που αποσπούν την προσοχή, καθώς δεν περιμένεις να έχουν τέτοιες ικανότητες. Το πρώτο είναι η νυχτερίδα Tadarida brasiliensis, που συναντάται στο Μεξικό και τη Βραζιλία, και έχει καταγράψει τελική 160 χλμ/ώρα σε οριζόντια κίνηση. Συγκεκριμένα, τη στιγμή που οριζοντιώνεται ύστερα από κάθετη εφόρμηση! Σε αναλογία με το μέγεθός της, 7-12 γραμμάρια βάρος και μόλις εννέα εκατοστά μήκος, παίρνει τον τίτλο του ταχύτερου έμβιου όντος σε οριζόντια κίνηση, σε αναλογία με το μέγεθός του… Σε αναλογία με δικές μας διαστάσεις είναι σαν να έπιανε κάποιος άνθρωπος 1.440 χλμ./ώρα! Θα είχαμε λύσει και τα υπερατλαντικά ταξίδια… Απορίας άξιο είναι βέβαια πώς καταφέρνουν κι επιβιώνουν κινούμενες με αυτές τις ταχύτητες σε τόσο πυκνά σμήνη…

Το άλλο άξιο αναφοράς πτηνό είναι το κοινό περιστέρι, που εκπαιδεύεται να κάνει μέχρι και αγώνες! Σε σχετικές αναμετρήσεις με στόχο να καλύψει μία απόσταση στον λιγότερο χρόνο, έχει καταγραφεί τελική 148 χλμ./ώρα! Κι αυτό σε αγώνα απόστασης 640 χιλιομέτρων!

Στη γη
Το πρώτο ζώο στη σχετική λίστα των ταχύτερων έμβιων όντων, που πατά όμως τα πόδια του στη γη, είναι το τσιτάχ, με την τελική του ταχύτητα να φτάνει στο αξιοθαύμαστο νούμερο των 120,7 χλμ./ώρα. Αυτό λίγο έως πολύ το γνωρίζαμε, ίσως όχι με τόση ακρίβεια ως προς το νούμερο. Αυτό που δεν γνωρίζαμε είναι το έξτρα βραβείο που κερδίζει το τσιτάχ.
Το έξτρα έπαθλο για το τσιτάχ είναι για την επιτάχυνσή του, καθώς φτάνει από στάση στα 100 χλμ./ώρα σε λιγότερο από τρία δευτερόλεπτα! Άρα έχει καλύτερες επιταχύνσεις από ένα αυτοκίνητο 400 ίππων! Το πρόβλημα του τσιτάχ είναι ότι, παρότι έχει εκπληκτική επιτάχυνση και τελική, πάσχει πολύ από… αυτονομία, καθώς δεν μπορεί να τρέξει – ειδικά σε αυτές τις ταχύτητες – για περισσότερο από 10 δευτερόλεπτα.

Στην επόμενη θέση των ταχύτερων έμβιων όντων έρχεται ένα είδος ξιφία, που συνεχίζει την πορεία του στον χρόνο εδώ και 66 εκατομμύρια χρόνια! Πρόκειται για το «Ιστιοφόρο» / Sailfish, ένα είδος αρπακτικού και σαρκοβόρου, που ζει στις ψυχρότερες περιοχές όλων των θαλασσών της Γης. Είναι κυρίως μπλε και γκρι χρώματος, και έχει ένα χαρακτηριστικό ραχιαίο πτερύγιο που θυμίζει πανί ιστιοφόρου – από τα πολύ παλιά όμως… Το πανί εκτείνεται συχνά σε όλο το μήκος της πλάτης και το βοηθά να σταθεροποιεί τις πτήσεις του έξω από το νερό, αλλά και να μεγαλώνει τον όγκο του για αμυντικούς λόγους. Το Ιστιοφόρο είναι το ταχύτερο ψάρι και την τελική του την πιάνει μόλις πεταχτεί από το νερό για μια σύντομη πτήση. Έχει καταγραφεί ταχύτητα 112 χλμ./ώρα, αλλά ακόμη και με τα 97 χλμ./ώρα που πιάνει «μέσα στο νερό» παραμένει το ταχύτερο ον του υδάτινου κόσμου. Με μήκος 3,5 μέτρα και βάρος περί τα 90 κιλά είναι προτιμότερο να μη συναντηθούν οι δρόμοι σας, γιατί έχει συνηθίσει να μην του ξεφεύγει τίποτα.

Μια κατηγορία μόνα τους είναι τα ασπόνδυλα της φύσης, που εκπροσωπούνται επάξια στη συνάντηση των ταχύτερων ειδών από την κοινή… αλογόμυγα. Της τάξης των Δίπτερων και υποτάξης των Κυκλόρραφων! Πιάνει 145 χλμ./ώρα, αν και μόνο στιγμιαία κατά τη στιγμή της ακαριαίας αλλαγής πορείας – ενίοτε και κατά την αποφυγή της μυγοσκοτώστρας…

mm
Ο Θανάσης σπούδασε στο Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ασχολήθηκε με τον μηχανοκίνητο αθλητισμό της μοτοσυκλέτας επί 23 έτη, κέρδισε 3 πρωταθλήματα και δεκάδες νίκες, σημείωσε διακρίσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό, ενώ είναι ο πρώτος Έλληνας που έλαβε μέρος στο υπερμαραθώνιο Rally Dakar. Από το 1997 ασχολείται με την Οδική Ασφάλεια και το 1998, ίδρυσε τη δική του Σχολή Ασφαλούς Οδήγησης (Riding School). Παράλληλα, τα τελευταία 20 χρόνια πραγματοποιεί Σεμινάρια Οδικής Ασφάλειας σε όλη την επικράτεια, μέσα από ένα πρόγραμμα που έχει εγκριθεί από το Υπουργείο Παιδείας. Το 2012 δημιούργησε την Παιδική Ακαδημία, για παιδιά ηλικίας από 5 ετών. Από το 2017, είναι ο μοναδικός μέχρι στιγμής στην Ελλάδα, προπονητής μηχανοκίνητου αθλητισμού, με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος από την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού. Το "Riding School-Θανάσης Χούντρας" αποτελεί πρότυπο Κέντρου Οδικής Ασφάλειας στην Ελλάδα, με καθημερινή λειτουργία σε δικές του εγκαταστάσεις.

E-mail: tchountras@traction.gr